Klaskoteron – gamechanger w leczeniu trądziku pospolitego?

Trądzik pospolity to choroba wieloczynnikowa, w której kluczową rolę odgrywają dwa procesy: nadmierna produkcja łoju oraz nieprawidłowe rogowacenie ujść mieszków włosowych. W efekcie dochodzi do ich zatykania, a następnie powstawania zmian zapalnych.

U części Pacjentów istotnym czynnikiem nasilającym przebieg choroby są androgeny – hormony wpływające na aktywność gruczołów łojowych i produkcję sebum. To właśnie ten mechanizm przez wiele lat pozostawał trudny do modyfikacji w leczeniu miejscowym. 

Sytuację zmienia klaskoteron – substancja czynna nowego leku, który od niedawna jest dostępny również w Polsce. To pierwszy od blisko 40 lat preparat do miejscowego leczenia trądziku pospolitego o całkowicie nowym mechanizmie działania. Zamiast działać przede wszystkim na bakterie, złuszczanie naskórka czy stan zapalny, oddziałuje bezpośrednio na receptory androgenowe w skórze.

Czy rzeczywiście może zmienić sposób leczenia trądziku? Sprawdźmy, co wiemy o jego skuteczności, bezpieczeństwie oraz miejscu we współczesnej terapii.

Czy klaskoteron naprawdę działa?

Dotychczasowe badania wskazują, że klaskoteron skutecznie zmniejsza zarówno zmiany zapalne (grudki i krosty), jak i niezapalne (zaskórniki). Pierwsze efekty leczenia mogą być widoczne już po około 4 tygodniach regularnego stosowania, natomiast pełniejszą poprawę zwykle obserwuje się po około 12 tygodniach terapii.

Warto jednak podkreślić, że dotychczas klaskoteron porównywano przede wszystkim z placebo, czyli preparatem niezawierającym substancji czynnej. Nadal brakuje badań zestawiających jego skuteczność z innymi powszechnie stosowanymi lekami miejscowymi, takimi jak retinoidy czy nadtlenek benzoilu. Oznacza to, że choć wyniki badań są obiecujące, potrzeba jeszcze kolejnych analiz, aby dokładnie określić miejsce klaskoteronu we współczesnym leczeniu trądziku.

Co wyróżnia klaskoteron na tle innych leków?

Większość preparatów stosowanych miejscowo w leczeniu trądziku działa przede wszystkim przeciwbakteryjnie, przeciwzapalnie lub normalizuje proces rogowacenia naskórka. Klaskoteron obrał zupełnie inny kierunek – działa bezpośrednio na receptory androgenowe znajdujące się w skórze, ograniczając wpływ hormonów odpowiedzialnych za nadmierną aktywność gruczołów łojowych.

To pierwszy od blisko 40 lat lek do stosowania miejscowego wykorzystujący taki mechanizm działania. Dzięki temu stanowi kolejną opcję terapeutyczną, szczególnie u Pacjentów, u których istotną rolę odgrywa hormonalne podłoże trądziku.

Co ważne, lek może być stosowany zarówno przez kobiety, jak i mężczyzn. Ma to szczególne znaczenie w przypadku mężczyzn, ponieważ dostępne dotychczas doustne terapie hormonalne nie były dla nich zalecane ze względu na ryzyko działań niepożądanych. Klaskoteron działa miejscowo i jest szybko metabolizowany do nieaktywnej postaci, dzięki czemu ryzyko ogólnoustrojowych działań hormonalnych pozostaje niewielkie.

Dla kogo jest klaskoteron?

Klaskoteron jest przeznaczony do miejscowego leczenia trądziku pospolitego u kobiet, mężczyzn oraz młodzieży od 12. roku życia. Może być stosowany zarówno w przypadku zmian zapalnych, takich jak grudki i krosty, jak i zmian niezapalnych, czyli zaskórników.

Preparat można aplikować nie tylko na twarz, ale również na klatkę piersiową, plecy i ramiona. Warto jednak pamiętać, że im większa powierzchnia skóry objęta leczeniem, tym większe jest ryzyko wchłaniania leku do organizmu.

Klaskoteronu nie należy stosować w okresie ciąży ani karmienia piersią.

Jak stosować krem z klaskoteronem?

Jedną z zalet terapii jest jej prosty schemat, który łatwo włączyć do codziennej pielęgnacji.

Krem należy nakładać cienką warstwą dwa razy dziennie – rano i wieczorem – na wcześniej umytą i osuszoną skórę, delikatnie wmasowując go do całkowitego wchłonięcia. Ważne jest, aby preparat aplikować na cały obszar objęty trądzikiem, a nie wyłącznie na pojedyncze wykwity.

Po zastosowaniu kremu należy dokładnie umyć ręce i unikać kontaktu preparatu z oczami oraz błonami śluzowymi.

Czy klaskoteron jest bezpieczny?

Dotychczasowe badania wskazują, że klaskoteron charakteryzuje się korzystnym profilem bezpieczeństwa. Ponieważ jest stosowany miejscowo, większość działań niepożądanych ma charakter łagodny i ogranicza się do skóry. Dodatkowo substancja jest szybko metabolizowana do nieaktywnej postaci, co zmniejsza ryzyko ogólnoustrojowych działań hormonalnych.

Jak każdy lek, również klaskoteron może jednak powodować działania niepożądane.

Miejscowe podrażnienie skóry

Najczęściej obserwuje się rumień, świąd lub łuszczenie się skóry. Objawy te występują u około 7–12% Pacjentów i mają zwykle łagodne nasilenie. Rzadziej pojawiają się pieczenie lub obrzęk, które dotyczą ponad 3% osób stosujących preparat.

Wchłanianie do organizmu

W przypadku leczenia dużych powierzchni skóry lub stosowania preparatu u młodzieży niewielka ilość leku może przedostawać się do krążenia. W badaniach obserwowano wówczas odwracalne zahamowanie osi podwzgórze–przysadka–nadnercza (HPA), odpowiedzialnej za regulację produkcji kortyzolu. Po zakończeniu leczenia parametry wracały do wartości prawidłowych.

Przeciwwskazania

Klaskoteronu nie należy stosować u osób z nadwrażliwością na substancję czynną lub którykolwiek składnik preparatu. Lek jest również przeciwwskazany w okresie ciąży i karmienia piersią.

Pełna lista przeciwwskazań i możliwych działań niepożądanych znajduje się w ulotce dołączonej do preparatu. W razie wątpliwości warto skonsultować się z lekarzem.

Czy klaskoteron powoduje „efekt oczyszczenia” (ang. purging)?

Tzw. efekt oczyszczenia (ang. purging) to przejściowe nasilenie zmian trądzikowych, które może pojawić się na początku niektórych terapii. Jest związane z przyspieszeniem odnowy naskórka i szybszym ujawnianiem się zmian, które zaczęły tworzyć się już wcześniej pod powierzchnią skóry.

W przeciwieństwie do retinoidów klaskoteron nie przyspiesza odnowy naskórka, dlatego efekt oczyszczenia występuje znacznie rzadziej. Nie można go jednak całkowicie wykluczyć – na początku każdej terapii przeciwtrądzikowej może dojść do przejściowego pogorszenia stanu skóry lub niewielkich wahań liczby zmian trądzikowych.

Czy klakosteron to rzeczywiście gamechanger?

Lek ma zarówno swoje zalety, jak i słabe strony, które warto znać przed rozpoczęciem terapii. Do najważniejszych należą:

Klaskoteron jest jedną z najciekawszych nowości w leczeniu trądziku pospolitego ostatnich lat. Dzięki odmiennemu mechanizmowi działania może stanowić cenne uzupełnienie dostępnych metod terapii, zwłaszcza u Pacjentów, u których istotną rolę odgrywa hormonalne podłoże choroby.

Jednocześnie nie należy traktować go jako leku, który zastąpi wszystkie dotychczas stosowane preparaty. Ponieważ nadal brakuje badań bezpośrednio porównujących jego skuteczność z retinoidami, nadtlenkiem benzoilu czy antybiotykami miejscowymi, trudno jednoznacznie określić jego miejsce w terapii.

Czy okaże się prawdziwym przełomem? To pytanie pozostaje otwarte. Dotychczasowe wyniki badań są obiecujące, jednak pełniejszą odpowiedź przyniosą kolejne lata doświadczeń klinicznych.

O wyborze leczenia powinien zawsze decydować dermatolog, który dobierze terapię do rodzaju trądziku, nasilenia zmian oraz indywidualnych potrzeb Pacjenta.

1. https://biomedicus.gr/winlevi-clascoterone-side-effects-2/
2. Sitnik, M., Olszewski, J., Bara, M., Armański, P., & Herjan, K. (2025). Clascoterone: A new topical antiandrogen agent. Prospects in Pharmaceutical Sciences, 23(1), 47–52. https://doi.org/10.56782/pps.258